حجاب؛ مرز هویت بدنی و آرامش روان
حجاب؛ مرز هویت بدنی و آرامش روان
کارشناس روانشناسی نیمروز گفت: در سال‌های اخیر، بحث حجاب تنها در سطح ظاهر و قانون باقی نمانده و به یکی از موضوعات مهم روان‌شناختی در جامعه تبدیل شده است. آنچه در این میان کمتر دیده شده، نقش حجاب در شکل‌دهی به هویت بدنی و احساس فرد نسبت به بدن خود است؛ حیطه‌ای که کارشناسان روان‌شناسی آن را از عوامل کلیدی در سلامت روان، عزت‌نفس و کیفیت روابط اجتماعی می‌دانند.

مطهره صیادی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصر هامون»،اشاره به تأثیر حجاب بر شکل‌گیری هویت بدنی بیان کرد: تصور فرد از بدن خود، تنها به ظاهر فیزیکی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از احساسات، باورها و تجربه‌های درونی است که در طول زمان شکل می‌گیرد.

وی افزود: حجاب، اگر به عنوان یک انتخاب آگاهانه در نظر گرفته شود، می‌تواند به فرد کمک کند تا تمرکز خود را از نگاهِ بیرونی به بدن به ارزش‌های درونی و توانمندی‌های شخصیتی منتقل کند؛ تغییری که در بسیاری موارد به کاهش اضطرابِ ناشی از قضاوت ظاهری منجر می‌شود.

 

کارشناس روان‌شناسی در ادامه با اشاره به فشارهایی که استانداردهای زیبایی بر ذهن به‌ویژه دختران و زنان جوان وارد می‌کند، افزود: امروزه در شبکه‌های اجتماعی، بدن بیش از هر زمان دیگری تبدیل به کالای نمایشی شده است. او توضیح داد که مواجهه مستمر با تصاویر و بدن‌های به‌شدت ویرایش‌شده و غیرواقعی، به شکل‌گیری نوعی نارضایتی مزمن از ظاهر منجر می‌شود.

صیادی تشریح کرد: در چنین فضایی، حجاب می‌تواند برای برخی زنان نقش محافظت‌کننده روانی داشته باشد؛ چرا که به آن‌ها امکان می‌دهد مرزهایی برای نگاه دیگران تعریف کنند و به جای مصرف شدن در رقابت‌های ظاهری، بر هویت معنوی، فکری و شخصیتی خود تأکید کنند.

کارشناس روان‌شناسی نیمروز گفت: برخی، حجاب یک انتخاب هویتی و معنوی است که احساس انسجام درونی و تعلق به یک نظام ارزشی مشخص را تقویت می‌کند؛ برای برخی دیگر اما می‌تواند تجربه‌ای آمیخته با فشار، دوگانگی و کشمکش باشد.

صیادی عنوان کرد: از منظر روان‌شناسی، آنچه تعیین‌کننده است، نحوه تجربه درونی فرد است؛ اگر حجاب به عنوان بخشی از هویت درونی پذیرفته و درونی‌سازی شود، اغلب با احساس آرامش و ثبات همراه خواهد بود، اما اگر صرفاً به صورت اجبار بیرونی تجربه شود، احتمال بروز تعارض درونی، اضطراب و مقاومت رفتاری افزایش می‌یابد.

کارشناس روانشناسی نیمروز مطرح کرد: حجاب، در عین حال می‌تواند بر کیفیت روابط اجتماعی نیز تأثیر بگذارد. او توضیح داد که در بسیاری موارد، حجاب به فرد کمک می‌کند تا در ارتباطات اجتماعی، بر «محتوا» و گفت‌وگو تمرکز کند نه بر ظاهر. از نگاه این کارشناس، وقتی پوشش به گونه‌ای است که اجازه نمی‌دهد بدن به محور اصلی توجه تبدیل شود، امکان شکل‌گیری ارتباطات عمیق‌تر بر پایه شخصیت، افکار و ارزش‌ها بیشتر می‌شود؛ مسئله‌ای که برای سلامت روان و احساس ارزشمندی در روابط بلندمدت، اهمیت جدی دارد.

 

وی در پایان ضمن تأکید بر اهمیت گفتگو دربارۀ تجربه‌های متنوع زنان و مردان از حجاب، افزود: هرگونه نگاه تک‌بعدی به این موضوع، هم از واقعیت‌های روان‌شناختی دور است و هم از پیچیدگی‌های زندگی امروز. او خاطرنشان کرد که از دیدگاه علمی، حجاب زمانی می‌تواند نقشی مثبت در سلامت روان داشته باشد که با آزادی در انتخاب، آگاهی از معنای شخصی آن و احترام اجتماعی همراه شود؛ در این صورت، حجاب نه یک فشار بیرونی، بلکه سپری برای آرامش، عزت‌نفس و مرزبندی سالم میان بدن و نگاهِ دیگران خواهد بود.

انتهای خبر/