محمد میر در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «خبر نیمروز»، بیان کرد: در تحولات سیاسی منطقه، رسانه دیگر صرفاً وظیفه انتقال خبر را بر عهده ندارد، بلکه نحوه انتخاب، برجستهسازی و تفسیر رویدادها نیز اهمیت پیدا کرده است. وقتی یک حادثه سیاسی یا امنیتی رخ میدهد، بازیگران مختلف تلاش میکنند روایت خود را از آن رویداد به مخاطب ارائه کنند. به همین دلیل، امروز رقابت بر سر روایت در کنار رقابت سیاسی، امنیتی و دیپلماتیک قرار گرفته است.
روایتسازی؛ رقابت بر سر افکار عمومی
وی افزود: جنگ روایتها به معنای تلاش برای شکل دادن به برداشت مخاطبان از یک رویداد است. ممکن است یک اتفاق واحد از سوی چند رسانه با زاویههای کاملاً متفاوت بازتاب داده شود و هرکدام بخشی از واقعیت را برجسته کنند.
میر همچنین در ادامه عنوان کرد: در چنین شرایطی، سرعت انتشار اطلاعات اهمیت زیادی پیدا میکند؛ اما سرعت نباید جای دقت را بگیرد. در فضای شبکههای اجتماعی، یک خبر تأییدنشده میتواند در مدت کوتاهی گسترده شود و حتی بعد از تکذیب نیز اثر خود را بر ذهن مخاطب باقی بگذارد. این موضوع در شرایط بحرانی منطقه اهمیت بیشتری پیدا میکند.
شبکههای اجتماعی و سرعت شکلگیری روایتها
این کارشناس سیاسی با اشاره به نقش شبکههای اجتماعی اظهار کرد: در گذشته رسانههای رسمی و خبرگزاریها نقش اصلی را در تعیین دستور کار خبری داشتند، اما امروز کاربران عادی، صفحات مجازی و کانالهای مختلف نیز میتوانند یک روایت را به سرعت منتشر کنند.همین مسئله فرصت و تهدید را همزمان ایجاد کرده است. از یک سو، دسترسی مردم به منابع متنوع افزایش یافته و از سوی دیگر، تشخیص خبر معتبر از محتوای جعلی یا تحریفشده دشوارتر شده است.
میر عنوان کرد: الگوریتمهای شبکههای اجتماعی نیز معمولاً محتوایی را بیشتر در معرض دید قرار میدهند که توجه و واکنش بیشتری ایجاد کند. یونسکو نیز بر نقش پلتفرمهای دیجیتال در گسترش اطلاعات نادرست و ضرورت تقویت سواد رسانهای و راستیآزمایی تأکید کرده است.
اهمیت راستیآزمایی در تحولات سیاسی
کارشناس سیاسی نیمروز تأکید کرد: یکی از مهمترین ابزارهای مقابله با جنگ روایتها، افزایش توانایی مخاطب برای بررسی منبع خبر است. مخاطب نباید صرفاً بر اساس یک تیتر، تصویر یا ویدئو درباره یک رویداد قضاوت کند. بررسی منبع اولیه، زمان انتشار، تطبیق خبر با چند منبع معتبر و توجه به تفاوت میان خبر، تحلیل و نظر شخصی میتواند از گسترش اطلاعات نادرست جلوگیری کند.از سوی دیگر، رسانههای حرفهای نیز در این شرایط مسئولیت سنگینی دارند. خبرنگار باید میان سرعت انتشار و صحت اطلاعات تعادل برقرار کند و در صورت وجود ابهام، آن را برای مخاطب روشن سازد.
ضرورت تقویت سواد رسانهای جامعه
این کارشناس سیاسی خاطرنشان کرد: جنگ روایتها صرفاً مسئلهای مربوط به رسانهها یا سیاستمداران نیست؛ بلکه مستقیماً با افکار عمومی ارتباط دارد. هرچه جامعه از سواد رسانهای بیشتری برخوردار باشد، امکان اثرگذاری اطلاعات جعلی و روایتهای تحریفشده کاهش پیدا میکند.
وی در پایان افزود: در شرایطی که تحولات منطقه با سرعت زیادی دنبال میشود، جامعه بیش از هر زمان دیگری به رسانههای دقیق، مسئول و قابل اعتماد نیاز دارد. رسانه میتواند با ارائه اطلاعات مستند، تفکیک خبر از تحلیل و پرهیز از انتشار ادعاهای تأییدنشده، به مخاطب کمک کند تا تصویر دقیقتری از تحولات سیاسی منطقه داشته باشد. مهمترین سرمایه رسانه در جنگ روایتها، اعتماد مخاطب است؛ سرمایهای که با دقت، شفافیت و پایبندی به اصول حرفهای روزنامهنگاری شکل میگیرد و حفظ آن نیازمند عملکرد مستمر و مسئولانه است.
انتهای خبر/
