محمدرضا نوری در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «خبر نیمروز»، بیکاری جوانان مسئلهای اجتماعی است که میتواند آینده یک نسل را تحتتأثیر قرار دهد. یک جامعهشناس معتقد است تداوم این وضعیت، امید اجتماعی، بنیان خانواده، سلامت روان و اعتماد عمومی را با چالشهای جدی روبهرو میکند.
وی افزود: بیکاری جوانان را نباید صرفاً به معنای نداشتن درآمد یا نبود فرصت شغلی دانست، بلکه این پدیده نشانهای از معلق ماندن بخشی از نسل جوان در حساسترین دوره زندگی است. جوانی مرحلهای است که فرد باید به استقلال اقتصادی، هویت اجتماعی و نقشآفرینی مؤثر در جامعه برسد، اما وقتی مسیر ورود به بازار کار بسته میشود، احساس بیفایدگی، طردشدگی و ناامیدی نسبت به آینده در او شکل میگیرد.
نوری با اشاره به پیامدهای اجتماعی بیکاری جوانان عنوان کرد: این مسئله میتواند آثار زنجیرهای بر زندگی فردی و جمعی داشته باشد. جوان بیکار نهتنها با مشکل معیشت روبهرو میشود، بلکه در تصمیمهای مهم زندگی مانند ازدواج، تشکیل خانواده، استقلال از والدین و مشارکت اجتماعی نیز دچار تأخیر و تردید میشود. به همین دلیل بیکاری جوانان فقط یک مشکل فردی نیست و خانواده و جامعه را نیز درگیر میکند.
وی با تأکید بر نقش بیکاری در کاهش امید اجتماعی مطرح کرد: وقتی جوانان احساس کنند راه روشنی برای آینده وجود ندارد، سرمایه روانی جامعه فرسوده میشود. در چنین شرایطی، بیانگیزگی، انزوا، اضطراب، افسردگی و حتی پرخاشگری در میان بخشی از جوانان افزایش مییابد. به گفته او، بیکاری طولانیمدت میتواند زمینهساز گسترش آسیبهای اجتماعی و کاهش اعتماد عمومی نسبت به نهادهای اجتماعی باشد.
نوری در ادامه گفت:کار برای جوان تنها منبع درآمد نیست، بلکه بخشی از هویت و منزلت اجتماعی او را شکل میدهد. جوانی که شغل ندارد، ممکن است احساس کند در جامعه دیده نمیشود یا نقشی در پیشرفت آن ندارد. این احساس، بهتدریج میتواند به فاصله گرفتن از جامعه، کاهش حس تعلق و بیتفاوتی نسبت به ارزشها و مسئولیتهای اجتماعی منجر شود.
این جامعهشناس درباره اثر بیکاری بر خانوادهها نیز عنوان کرد: خانوادهها نخستین نهادی هستند که فشار ناشی از بیکاری جوانان را تحمل میکنند. والدین ناچارند حمایت مالی و عاطفی بیشتری از فرزندان خود داشته باشند و این موضوع میتواند فشار اقتصادی خانواده را افزایش دهد. از سوی دیگر، جوان نیز به دلیل وابستگی طولانیمدت به خانواده، دچار احساس ناکامی و شرمندگی میشود و همین مسئله تنشهای خانوادگی را بیشتر میکند.
نوری با اشاره به وضعیت جوانان تحصیلکرده تشریح کرد: بیکاری در میان جوانان تحصیلکرده پیامدهای عمیقتری دارد، زیرا فاصله میان انتظار و واقعیت را بیشتر میکند. جوانی که سالها برای تحصیل و کسب مهارت وقت گذاشته، وقتی شغلی متناسب با تواناییهای خود پیدا نمیکند، نسبت به مسیرهای رسمی پیشرفت دچار تردید میشود. این وضعیت میتواند به بیاعتمادی، سرخوردگی، مهاجرت نیروهای توانمند و هدررفت سرمایه انسانی جامعه منجر شود.
جامعه شناس نیمروز در پایان افزود: برای کاهش پیامدهای اجتماعی بیکاری جوانان، باید نگاه سیاستگذاران از آمار و ارقام فراتر برود. ایجاد فرصتهای شغلی پایدار، مهارتآموزی متناسب با نیاز بازار، حمایت از کارآفرینی، کاهش فاصله میان آموزش و اشتغال و تقویت خدمات مشاورهای و روانی برای جوانان از جمله اقداماتی است که میتواند بخشی از فشارهای اجتماعی این بحران را کاهش دهد.
وی در پایان افزود: بیکاری جوانان فقط یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه با آینده اجتماعی کشور پیوند خورده است. هر جوان بیکار میتواند نشانهای از امیدی خاموششده و ظرفیتی استفادهنشده باشد. اگر برای این مسئله چارهاندیشی جدی نشود، جامعه در سالهای آینده با هزینههای سنگینتری در حوزه خانواده، سلامت روان، سرمایه اجتماعی و امنیت اجتماعی روبهرو خواهد شد.
انتهای خبر/
