مطهره صیادی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر هامون»، بیان کرد: کودک در سالهای نخست زندگی بهتدریج استقلال خود را کشف میکند و دوست دارد در انتخابها و تصمیمهای مربوط به زندگی روزمره نقش داشته باشد؛ به همین دلیل ممکن است با بسیاری از درخواستهای والدین مخالفت کند.
وی افزود: گفتن «نه»، اصرار بر انجام یک کار یا حتی مقاومت در برابر خواسته والدین، همیشه به معنای وجود مشکل نیست؛ آنچه باید مورد توجه قرار گیرد، شدت، تکرار، مدت زمان و شرایطی است که این رفتار در آن اتفاق میافتد.
پشت رفتار کودک را باید دید
این کارشناس روانشناسی در ادامه گفت: گاهی والدین تنها ظاهر رفتار را میبینند، در حالی که باید به دنبال علت آن باشند. خستگی، گرسنگی، کمبود خواب، نیاز به توجه، تغییر شرایط زندگی یا حتی محدودیتهای بیش از اندازه میتواند زمینه بروز رفتارهای لجبازانه را فراهم کند.
وی تصریح کرد: کودک ممکن است نتواند بگوید ناراحت، خسته، عصبانی یا مضطرب است و در نتیجه احساس خود را با گریه، مخالفت یا پرخاشگری نشان دهد. بنابراین قبل از واکنش تند، بهتر است والدین از خود بپرسند که کودک من اکنون چه نیازی دارد؟ فریاد و تنبیه، لجبازی را حل نمیکند.
صیادی با اشاره بر نحوه برخورد والدین با این رفتار مطرح کرد: یکی از اشتباهات رایج، ورود والدین به یک رقابت و جنگ قدرت با کودک است. وقتی کودک مخالفت میکند و والد نیز با فریاد، تهدید یا تنبیه پاسخ میدهد، معمولاً شرایط آرامتر نمیشود و حتی ممکن است رفتار کودک شدت پیدا کند. والدین باید آرامش خود را حفظ کنند، قوانین را کوتاه و روشن توضیح دهند و از برچسبهایی مانند «لجباز»، «بد» یا «حرفنشنو» پرهیز کنند. باید میان رفتار نامناسب و شخصیت کودک تفاوت قائل شد؛ یعنی به جای سرزنش شخصیت کودک، درباره همان رفتار مشخص صحبت شود.
قاطعیت در کنار حق انتخاب
کارشناس روانشناسس خاطرنشان کرد: قاطع بودن با سختگیری و خشونت تفاوت دارد. کودک باید بداند برخی قوانین قابل مذاکره نیستند، اما در مسائل کماهمیت میتوان به او حق انتخاب داد. برای مثال، به جای دستور مستقیم، میتوان از کودک پرسید که ابتدا لباسش را بپوشد یا وسایلش را جمع کند. همین انتخابهای کوچک میتواند احساس استقلال کودک را تقویت کند.
رفتار مثبت را نادیده نگیریم
این کارشناس روانشناسی همچنین توجه به رفتارهای مثبت را یکی از راهکارهای مؤثر دانست و تاکید کرد: والدین نباید فقط زمانی به کودک توجه کنند که رفتار نامناسب دارد. زمانی که کودک بدون گریه خواسته خود را مطرح میکند، همکاری نشان میدهد یا میتواند ناراحتی خود را با کلمات بیان کند، همان رفتار باید دیده و تشویق شود.
صیادی عنوان کرد: تشویق دقیق به کودک نشان میدهد کدام رفتار مورد قبول است و به مرور میتواند جایگزین واکنشهای پرخاشگرانه و لجبازانه شود.
چه زمانی مراجعه به متخصص ضروری است؟
وی در پایان افزود: اگر مخالفت و لجبازی کودک بسیار شدید و مداوم باشد، در روابط خانوادگی یا حضور او در مدرسه اختلال ایجاد کند یا همراه با پرخاشگری شدید و رفتارهای نگرانکننده دیگری باشد، بهتر است والدین از روانشناس کودک کمک بگیرند. هدف از مراجعه به متخصص، برچسب زدن به کودک نیست؛ بلکه شناخت علت رفتار و پیدا کردن روش مناسب برای کمک به اوست. والدین باید بدانند کودک لجباز الزاماً کودک مشکلداری نیست؛ گاهی پشت یک «نه» ساده، کودکی قرار دارد که تلاش میکند احساسات، نیازها و استقلال خود را به شیوهای که بلد است بیان کند.
انتهای خبر/
