در چنین شرایطی، هر پروژه آبرسانی، هر کیلومتر توسعه شبکه و هر گام برای افزایش پایداری خدمات، میتواند مستقیماً بر کیفیت زندگی هزاران خانوار اثرگذار باشد.
آنچه در این میان اهمیت دارد، ترسیم تصویری روشن از وضعیت کنونی و مسیر پیشروست؛ مسیری که موفقیت آن علاوه بر تأمین منابع مالی و اجرای پروژههای عمرانی، به همراهی مردم در مدیریت مصرف و صیانت از منابع آبی نیز وابسته است.
.jpeg)
فرهاد سرگلزایی مدیرعامل شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان، در میزگرد «عصرهامون»، در تشریح آخرین وضعیت خدماترسانی آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان، بیان کرد: آب بهعنوان مایه حیات و یکی از ارزشمندترین سرمایههای زندگی بشر، همواره از مهمترین نیازهای مردم به شمار میرود و با آغاز فصل گرما، اهمیت تأمین پایدار آن بیش از هر زمان دیگری نمایان میشود.
وی افزود: استان سیستان و بلوچستان با برخورداری از پهنه جغرافیایی گسترده، ۵۵ شهر و ۵ هزار و ۵۷۷ روستا را در خود جایداده است و همین گستردگی، مسئولیت شرکت آبوفاضلاب را در حوزه تأمین و توزیع آب شرب و همچنین توسعه خدمات فاضلاب دوچندان میکند.
مدیرعامل شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان ادامه داد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، اقدامات گستردهای در حوزه زیرساختهای آبوفاضلاب استان انجام شده و امروز بخش قابلتوجهی از مردم از خدمات پایدار بهرهمند هستند. در حال حاضر ۵۳ شهر استان تحت پوشش خدمات شرکت آبوفاضلاب قرار دارند و ۲ شهر باقیمانده شامل سرجنگل و بریس نیز در آستانه بهرهمندی کامل از خدمات آب شرب پایدار قرار گرفتهاند.
وی بیان کرد: پروژه آبرسانی شهر سرجنگل به سرانجام رسیده و مردم این منطقه از نعمت آب شرب سالم بهرهمند شدهاند. همچنین پروژه آبرسانی به شهر بریس در شهرستان دشتیاری نیز در مراحل پایانی قرار دارد و پیشبینی میشود تا پایان خردادماه به بهرهبرداری برسد.
سرگلزایی تصریح کرد: با بهرهبرداری از این پروژهها، برای نخستینبار تمامی شهرهای استان سیستان و بلوچستان تحت پوشش خدمات شرکت آبوفاضلاب قرار خواهند گرفت و شاخص بهرهمندی شهری استان به مرز ۱۰۰ درصد خواهد رسید.
مدیرعامل شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان با اشاره به وضعیت روستاهای استان گفت: از مجموع ۵ هزار و ۵۷۷ روستای استان، حدود ۳ هزار و ۴۰۰ روستا در حال حاضر تحت پوشش خدمات آبفا قرار دارند و از آب شرب پایدار بهرهمند هستند.
سرگلزایی افزود: شرایط اقلیمی استان، خشکسالیهای متوالی، کاهش منابع آب زیرزمینی و خشکشدن سفرههای آبی موجب شده است که هر ساله با تنشهای آبی در نقاط مختلف استان مواجه باشیم، اما با تلاش شبانهروزی همکاران و حمایت دولت، تلاش شده خدماترسانی بدون وقفه ادامه یابد.
وی خاطرنشان کرد: در چارچوب اهداف قانون برنامه هفتم پیشرفت، برای ۲ هزار و ۸ روستای استان پروژههای آبرسانی تعریف شده است و اجرای این پروژهها با هدف افزایش شاخص بهرهمندی روستاییان و تأمین آب پایدار در دستور کار قرار دارد.
مدیرعامل شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان ادامه داد: بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه، دستگاههای اجرایی موظف به ایفای نقش خود در تحقق اهداف توسعهای کشور هستند و شرکت آبوفاضلاب نیز تلاش میکند سهم استان را در دستیابی به رشد ۸ درصدی پیشبینی شده ایفا کند.
وی اظهار کرد: برای تحقق کامل اهداف حوزه آبوفاضلاب استان در سالهای پیشرو، حدود ۵۰ همت اعتبار موردنیاز است تا بتوان ضمن توسعه زیرساختها، پایداری خدمات موجود را نیز تضمین کرد.
سرگلزایی با اشاره به آبرسانی سیار در استان گفت: در حال حاضر حدود ۹۳۰ روستا از طریق تانکرهای آبرسانی سیار خدمات دریافت میکنند.
مدیرعامل شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان افزود: هرچند آبرسانی سیار راهکاری موقت است و نمیتواند جایگزین شبکههای پایدار باشد، اما تا زمان تکمیل پروژههای زیرساختی، همکاران ما بهصورت شبانهروزی در حال خدمترسانی به روستاییان هستند تا مشکلات ناشی از کمبود آب به حداقل برسد.
سرگلزایی با تشریح برنامهریزیهای انجام شده در سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: سال گذشته یکی از مهمترین اقدامات مجموعه مدیریت استان، تغییر رویکرد در اجرای پروژهها بود.
وی افزود: در سالهای گذشته پروژههای متعددی در شهرستانهای مختلف تعریف میشد، اما محدودیت منابع مالی و پراکندگی اعتبارات موجب میشد بخشی از پروژهها با تأخیر طولانی مواجه شوند و مردم نتوانند از نتایج آن بهرهمند شوند.
مدیرعامل شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان ادامه داد: در سال ۱۴۰۴ با حمایت استاندار، معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری، سازمان مدیریت و برنامهریزی، فرمانداران و بخشداران، پروژهها بر اساس اولویتها و مطالبات واقعی مردم بازنگری شدند.
وی بیان کرد: در این فرایند، چالشها و نیازهای هر شهرستان توسط فرمانداران و مدیران محلی احصا شد و سپس پروژههایی که بیشترین تأثیر را در رفع مشکلات مردم داشتند در اولویت تخصیص اعتبار و اجرا قرار گرفتند.
سرگلزایی گفت: تمرکز بر تکمیل پروژههای اولویتدار و پرهیز از پراکندگی منابع موجب شد شاهد نتایج مطلوبی در پایان سال باشیم و شاخصهای عملکردی مجموعه آبوفاضلاب رشد قابلتوجهی پیدا کند.
در ادامه این میزگرد، علی کاوه، معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبفای استان، با تشریح آخرین وضعیت طرحهای فاضلاب در استان، بیان کرد: در حال حاضر اجرای طرحهای جمعآوری و دفع بهداشتی فاضلاب در ۶ شهر استان و یک روستای هدف در دستور کار قرار دارد و برنامهریزیها بهگونهای انجام شده که با تکمیل این طرحها، شاخص بهرهمندی استان از خدمات فاضلاب به حدود ۷۰ درصد برسد.
وی افزود: ۳ شهر از این مجموعه در شمال استان، یک شهر در مرکز استان و ۳ نقطه نیز در جنوب استان قرار دارند که در کنار آنها، روستای کهک در شهرستان زهک نیز بهعنوان نخستین روستای استان برای بهرهمندی از خدمات دفع بهداشتی فاضلاب انتخاب شده است.
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان ادامه داد: عملیات اجرایی شبکه فاضلاب روستای کهک در سال گذشته با پیشرفت فیزیکی حدود ۸۰ درصد همراه بود و پیشبینی میشود امسال به بهرهبرداری کامل برسد تا تمامی ساکنان این روستا تحت پوشش خدمات دفع بهداشتی فاضلاب قرار گیرند.
وی با اشاره به رویکرد مطالعاتی و هدفمند در انتخاب شهرهای دارای طرح فاضلاب گفت: انتخاب شهرهای هدف بر اساس شاخصهای فنی، جمعیتی و نیازهای توسعهای انجام شده است تا بیشترین اثربخشی را در افزایش شاخص بهرهمندی استان داشته باشد.
کاوه بیان کرد: بر اساس برنامهریزیهای صورتگرفته، در صورت تکمیل پروژههای در دست اجرا، شاخص بهرهمندی فاضلاب در استان به حدود ۷۰ درصد خواهد رسید که این میزان به طور قابلتوجهی بالاتر از میانگین کشوری است.
وی افزود: در حال حاضر متوسط بهرهمندی از خدمات فاضلاب در کشور حدود ۵۵ درصد است و تحقق برنامههای پیشبینیشده، سیستان و بلوچستان را در جایگاهی بالاتر از متوسط کشوری قرار خواهد داد.
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان درباره وضعیت پروژهها در شهرهای مختلف اظهار کرد: پروژههای فاضلاب استان متناسب با اعتبارات تخصیصیافته دارای پیشرفتهای متفاوتی هستند و در حال حاضر شهر زاهدان بیشترین میزان پیشرفت فیزیکی را در میان شهرهای هدف دارد.
وی افزود: تاکنون حدود ۴۵ درصد از طرح جامع فاضلاب زاهدان اجرا شده و در حال حاضر حدود ۳۷ درصد جمعیت این شهر تحت پوشش خدمات دفع بهداشتی فاضلاب قرار دارند.
شبکههای فاضلاب در سیستان و بلوچستان
کاوه ادامه داد: در شمال استان نیز شهرهای زابل و زهک از جمله شهرهای دارای طرح فاضلاب هستند و در این میان شبکه فاضلاب زابل از قدیمیترین شبکههای استان به شمار میرود.
وی خاطرنشان کرد: به دلیل قدمت بالای شبکه فاضلاب زابل، از سال ۱۴۰۰ عملیات بازسازی و نوسازی این شبکه در قالب طرحهای عمرانی در دستور کار قرار گرفته و اعتبارات لازم برای اجرای این بخش نیز پیشبینی شده است.
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان یکی از مهمترین موضوعات حوزه فاضلاب را بحث بازچرخانی پساب عنوان کرد و گفت: امروزه در سراسر دنیا نگاه به فاضلاب صرفاً بهعنوان یک پسماند نیست، بلکه پساب تصفیهشده بهعنوان یک منبع ارزشمند آبی مورداستفاده قرار میگیرد.
وی افزود: در استان سیستان و بلوچستان به دلیل شرایط اقلیمی خاص، خشکسالیهای مداوم و محدودیت منابع آب، بازچرخانی و استفاده مجدد از پساب از اهمیت ویژهای برخوردار است.
کاوه تصریح کرد: یکی از مهمترین دستاوردهای سال گذشته، واگذاری پساب تصفیهشده به بخش صنعت بود که با حمایت استاندار سیستان و بلوچستان محقق شد.
وی افزود: در حال حاضر در ۲ شهر زاهدان و زابل، قراردادهای واگذاری پساب به واحدهای صنعتی منعقد شده و صنایع مستقر در این مناطق از پساب تصفیهشده در فرایندهای تولیدی خود استفاده میکنند.
درآمد حاصل از فروش پساب، در توسعه پروژههای فاضلاب
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان ادامه داد: درآمد حاصل از فروش پساب نیز مجدداً در توسعه و تکمیل پروژههای فاضلاب هزینه میشود تا روند اجرای طرحها با سرعت بیشتری ادامه یابد.
وی اظهار کرد: در حال حاضر شاخص بهرهمندی فاضلاب در سطح استان حدود ۳۱ درصد است که این شاخص تنها در سال گذشته حدود ۳ درصد افزایش یافته است.
کاوه افزود: این رشد قابلتوجه نتیجه افزایش چشمگیر اعتبارات حوزه فاضلاب در استان بوده است.
وی خاطرنشان کرد: در سال ۱۴۰۴ میزان اعتبارات این بخش نسبت به سال ۱۴۰۳ بیش از ۳۰۰ درصد رشد داشت و در مجموع حدود یک هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان معادل ۱/۲ همت اعتبار در حوزه فاضلاب استان هزینه شد.
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان ادامه داد: نکته مهم این است که علاوه بر مصوب شدن اعتبارات، تخصیص آنها نیز بهصورت کامل انجام شد و همین موضوع زمینه جهش در شاخصهای بهرهمندی را فراهم کرد.
وی با اشاره به برنامههای سال ۱۴۰۵ گفت: برای سال جاری نیز برنامههای توسعهای متعددی پیشبینی شده و هدفگذاری ما واگذاری بیش از ۱۶ هزار انشعاب فاضلاب جدید در سطح استان است.
کاوه افزود: با تحقق این هدف، جمعیتی نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر دیگر از شهروندان استان تحت پوشش خدمات فاضلاب شهری قرار خواهند گرفت.
وی درباره شهرهای دارای طرح فاضلاب اظهار کرد: در حال حاضر شهرهای زابل، زهک، زاهدان، ایرانشهر، چابهار و کنارک دارای طرحهای فعال فاضلاب هستند و عملیات اجرایی در این شهرها با سرعت مناسبی در حال انجام است.
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان گفت: خوشبختانه حمایتهای مجموعه مدیریت استان و سازمان برنامهوبودجه کشور از طرحهای فاضلاب بسیار مطلوب بوده و همین موضوع موجب شده عملیات اجرایی پروژهها با سرعت و کیفیت مناسبی دنبال شود.
وی در ادامه بر ضرورت فرهنگسازی در حوزه استفاده از پساب تأکید کرد و افزود: اگرچه توسعه زیرساختها اهمیت زیادی دارد، اما فرهنگ استفاده مجدد از پساب نیز باید بهعنوان یک ضرورت موردتوجه قرار گیرد.
کاوه اظهار کرد: در شرایط کمآبی استان، استفاده از پساب تصفیهشده در صنایع و بخش کشاورزی میتواند نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع آب شیرین ایفا کند.
وی افزود: شرکت آبوفاضلاب آمادگی کامل دارد تا در سایر شهرهای استان نیز در صورت وجود متقاضی و سرمایهگذار، پساب تولیدی را برای مصارف مجاز در اختیار بخشهای مختلف قرار دهد.
پیشرفت جمعآوری فاضلاب در سطح استان
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان درباره عملکرد اجرایی سال گذشته گفت: طی سال ۱۴۰۴ حدود ۸۰ کیلومتر شبکه جمعآوری فاضلاب در سطح استان اجرا شد که یکی از بالاترین حجمهای اجرای شبکه در سالهای اخیر محسوب میشود.
وی ادامه داد: در حال حاضر ۴ تصفیهخانه فاضلاب در شهرهای زاهدان، زابل، چابهار و کنارک در مدار بهرهبرداری قرار دارند و خدمات دفع بهداشتی فاضلاب را به شهروندان ارائه میکنند.
کاوه افزود: مجموع تولید پساب در تصفیهخانههای استان سالانه حدود ۱۲ میلیون مترمکعب است که ظرفیت ارزشمندی برای تأمین نیازهای صنعتی و برخی مصارف مجاز کشاورزی محسوب میشود.
وی تصریح کرد: تمامی پسابهای تولیدی بهصورت مستمر توسط سازمان حفاظت محیطزیست پایش میشوند و کنترلهای کیفی لازم بر آنها صورت میگیرد.
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: پساب تولیدی در تصفیهخانههای استان مطابق استانداردهای سازمان حفاظت محیطزیست بوده و استفاده از آن در چارچوب ضوابط تعیینشده بلامانع است.
وی درباره برنامههای توسعه تصفیهخانهها در سال جاری گفت: تکمیل و ارتقای ۳ تصفیهخانه اصلی استان در دستور کار قرار دارد.
کاوه افزود: در شهر زابل طرح ارتقای تصفیهخانه فاضلاب اجرا خواهد شد، در زاهدان تکمیل بخش لجن تصفیهخانه در دستور کار قرار گرفته و در کنارک نیز احداث تصفیهخانهای جدید با ظرفیت ۷ هزار و ۵۰۰ مترمکعب در شبانهروز برنامهریزی شده است.
وی ادامه داد: اعتبارات موردنیاز این پروژهها پیشبینی شده و تلاش میکنیم در نیمه نخست سال جاری پیمانکاران مربوطه انتخاب و عملیات اجرایی آغاز شود.
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان در بخش دیگری از سخنان خود به برخی برداشتهای نادرست درباره آبهای جاری در سطح شهر زاهدان اشاره کرد و گفت: آبهایی که در برخی معابر مشاهده میشوند الزاماً فاضلاب خانگی نیستند.
وی افزود: این آبها ممکن است ناشی از بارندگی، آبریزیهای غیرمجاز یا سایر عوامل باشند و نباید همه آنها را به شبکه فاضلاب مرتبط دانست.
کاوه تصریح کرد: متولی جمعآوری آبهای سطحی در شهرها شهرداریها هستند و وظیفه شرکت آبوفاضلاب صرفاً اجرای شبکه جمعآوری و دفع فاضلاب خانگی است.
وی ادامه داد: طول کل شبکه موردنیاز فاضلاب شهر زاهدان حدود یک هزار و ۱۰۰ کیلومتر برآورد شده که تاکنون حدود ۴۳۰ کیلومتر آن اجرا شده است.
معاون بهرهبرداری و توسعه فاضلاب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان گفت: تمامی مناطقی که شبکه فاضلاب در آنها اجرا شده، تحت پوشش خدمات قرار گرفتهاند و هیچ نقطهای وجود ندارد که شبکه اجرا شده باشد؛ اما خدمات دفع فاضلاب ارائه نشود.
وی افزود: بخش قابلتوجهی از آبریزیهایی که عمدتاً در برخی مناطق شمالی زاهدان مشاهده میشود، منشأیی غیر از فاضلاب خانگی دارند و لازم است از سوی دستگاههای متولی بررسی شوند.
کاوه در پایان تأکید کرد: توسعه شبکههای فاضلاب، افزایش پوشش خدمات، تکمیل تصفیهخانهها و گسترش استفاده از پساب از مهمترین برنامههای شرکت آبوفاضلاب در سال جاری است و امیدواریم با استمرار حمایتها، شاهد رشد بیشتر شاخصهای فاضلاب در سیستان و بلوچستان باشیم.
.jpeg)
مصطفی سیاسر مدیر دفتر توسعه آبرسانی روستایی شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان، در این میزگرد با تشریح آخرین وضعیت آبرسانی روستایی در استان، بیان کرد: سیستان و بلوچستان بهعنوان پهناورترین استان کشور، دارای گستره وسیعی از سکونتگاههای روستایی است و همین موضوع، تأمین آب شرب پایدار را به یکی از پیچیدهترین و مهمترین مأموریتهای شرکت آبوفاضلاب تبدیل کرده است.
وی افزود: در استان سیستان و بلوچستان ۵ هزار و ۵۷۷ روستای دارای کد آبادی وجود دارد و اگر آبادیهای فاقد کد نیز در محاسبات لحاظ شوند، تعداد سکونتگاههای روستایی استان به حدود ۷ هزار و ۵۰۰ آبادی میرسد.
معاون بهرهبرداری و توسعه آب شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان ادامه داد: از جمعیت حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفری استان، نزدیک به یک میلیون و ۴۶۰ هزار نفر در مناطق روستایی زندگی میکنند که این رقم تقریباً معادل نیمی از جمعیت استان است.
وی اظهار کرد: به همین دلیل توسعه زیرساختهای آبرسانی روستایی همواره یکی از مهمترین اولویتهای شرکت آبوفاضلاب بوده و برای ارائه خدمات پایدار، مجتمعهای بزرگ آبرسانی روستایی در نقاط مختلف استان تعریف و اجرایی شدهاند.
سیاسر با اشاره به شرایط خاص تأمین آب در مناطق مختلف استان گفت: سیستان و بلوچستان از نظر منابع تأمین آب دارای شرایط ویژهای است و نمیتوان برای همه مناطق یک نسخه واحد پیچید.
تأمین بخش عمده آب روستاهای شمال سیستان از طریق چاهنیمهها
وی افزود: در شمال استان تأمین آب روستاها عمدتاً از طریق چاهنیمهها انجام میشود، در مرکز استان بخش عمده آب شرب روستاها از منابع زیرزمینی شامل چاههای عمیق و نیمهعمیق تأمین میشود و در جنوب استان نیز طرحهای جدید و زیرساختی متعددی برای تأمین پایدار آب در حال اجرا است.
مدیر دفتر توسعه آبرسانی روستایی سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: در شمال استان یکی از مهمترین برنامههای در دست اجرا، بازنگری و بهسازی شبکههای آبرسانی قدیمی منطقه سیستان است.
وی ادامه داد: بخش قابلتوجهی از این زیرساختها در دهه ۷۰ اجرا شدهاند و اکنون نیازمند بازسازی و ارتقا هستند تا مشکلات افت فشار و قطعیهای مقطعی آب در فصل تابستان به حداقل برسد.
سیاسر اظهار کرد: در مناطق مرکزی استان نیز پروژههای متعددی برای آبرسانی به روستاهای شهرستانهای خاش، سراوان، سیب و سوران و ایرانشهر در دست اجرا قرار دارد.
وی افزود: در این مناطق تأمین آب از منابع زیرزمینی انجام میشود و در طرحهای توسعهای نیز همچنان استفاده از منابع زیرزمینی در دستور کار قرار دارد.
اجرای مهمترین پروژههای آبرسانی در استان
مدیر دفتر توسعه آبرسانی روستایی سیستان و بلوچستان با اشاره به طرحهای بزرگ جنوب استان گفت: مهمترین و شاخصترین پروژههای آبرسانی استان و حتی کشور در جنوب سیستان و بلوچستان در حال اجرا است.
وی افزود: در این منطقه با استفاده از ظرفیت سدهای پیشین، زیردان، کهیر و خیرآباد، طرحهای عظیم انتقال آب برای تأمین نیاز روستاهای نوار ساحلی و مناطق جنوبی استان تعریف شده است.
سیاسر تصریح کرد: یکی از این طرحها به طور کامل به پایان رسیده و در سایر طرحها نیز خطوط انتقال آب در حال اجرا است و متناسب با تخصیص اعتبارات، روند پیشرفت پروژهها ادامه دارد.
وی ادامه داد: طرح انتقال آب از سد پیشین به مناطق دشتیاری و چابهار، طرح انتقال آب از سد کهیر به روستاهای شهرستان کنارک و همچنین پروژههای مرتبط با سدهای زیردان و خیرآباد از جمله مهمترین طرحهای زیرساختی حوزه آبرسانی روستایی استان به شمار میروند.
مدیر دفتر توسعه آبرسانی روستایی سیستان و بلوچستان با اشاره به اعتبارات جدید حوزه روستایی اظهار کرد: یکی از اتفاقات مهم سال ۱۴۰۴، اختصاص اعتبارات ویژه تنش آبی روستایی به شرکتهای آبوفاضلاب بود.
وی افزود: این ردیف اعتباری پیشازاین در اختیار شرکتهای آبوفاضلاب قرار نداشت، اما از ابتدای سال گذشته اعتبارات قابلتوجهی در این حوزه به استانها اختصاص یافت که نقش مهمی در تسریع اجرای پروژههای آبرسانی ایفا کرده است.
سیاسر خاطرنشان کرد: در حال حاضر حدود ۹۰۰ روستای استان از طریق آبرسانی سیار خدمات دریافت میکنند که بخش مهمی از پروژههای در حال اجرا با هدف کاهش این تعداد تعریف شدهاند.
وی ادامه داد: البته باید توجه داشت که همه این روستاها فاقد شبکه آبرسانی نیستند؛ بخشی از آنها دارای شبکه هستند؛ اما به دلیل خشکسالی، کاهش منابع آب یا بروز تنشهای فصلی ناچار به دریافت آب از طریق تانکرهای سیار میشوند.
کاهش تعداد روستاهای نیازمند آبرسانی سیار
مدیر دفتر توسعه آبرسانی روستایی سیستان و بلوچستان گفت: تعداد روستاهای نیازمند آبرسانی سیار در استان ثابت نیست و متناسب با شرایط اقلیمی و میزان بارندگی در مناطق مختلف افزایش یا کاهش پیدا میکند.
وی افزود: بهعنوان نمونه اگر بارندگیهای مناسب در منطقه بمپشت سراوان رخ ندهد، ممکن است بخش عمده روستاهای این منطقه ناچار به دریافت آب از طریق تانکرهای سیار شوند.
سیاسر با اشاره به اهداف سال جاری اظهار کرد: در صورت تأمین و تخصیص کامل اعتبارات پیشبینی شده، این امکان وجود دارد که در سال ۱۴۰۵ حدود ۳۰۰ روستا از چرخه آبرسانی سیار خارج شوند.
وی افزود: تنها با تکمیل بخشی از طرح انتقال آب از سد پیشین به محدوده دشتیاری و چابهار، امکان خروج حدود ۱۵۰ روستا از وضعیت آبرسانی سیار فراهم خواهد شد.
مدیر دفتر توسعه آبرسانی روستایی سیستان و بلوچستان ادامه داد: همچنین با تکمیل بخشی از طرح انتقال آب از سد کهیر به شهرستان کنارک، حدود ۳۰ روستای دیگر نیز از خدمات آبرسانی سیار بینیاز خواهند شد.
وی بیان کرد: در شهرستانهای نیکشهر و قصرقند نیز طرحهای متعددی در حال اجرا است که بهتناسب اعتبارات تخصیصیافته، میتوانند تعداد قابلتوجهی از روستاها را از وضعیت تنش آبی خارج کنند.
سیاسر با اشاره به سهم بالای روستاها از اعتبارات آبرسانی استان گفت: حدود ۸۰ درصد اعتبارات استانی اختصاصیافته به شرکت آبوفاضلاب در حوزه توسعه و بهبود آبرسانی روستایی هزینه میشود.
وی افزود: این موضوع نشاندهنده اهمیت ویژه مناطق روستایی در برنامههای توسعهای استان و تلاش برای ارتقای شاخصهای بهرهمندی در این بخش است.
شرایط اقلیمی و گستردگی جغرافیای استان، از دلایل آبرسانی سیار
مدیر دفتر توسعه آبرسانی روستایی سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: باوجود همه اقدامات انجام شده، باید پذیرفت که گستردگی جغرافیایی استان و شرایط خاص اقلیمی موجب میشود موضوع آبرسانی سیار به طور کامل حذف نشود.
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد ممکن است یک منطقه از چرخه آبرسانی سیار خارج شود؛ اما به دلیل خشکسالی یا کاهش منابع آب در منطقهای دیگر، روستاهای جدیدی نیازمند خدمات آبرسانی سیار شوند.
.jpeg)
در ادامه این میزگرد، عادل کرد مدیر دفتر بهرهبرداری و توسعه شبکه توزیع و کاهش آب بدون درآمد شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان، با تشریح آخرین وضعیت شبکههای آبرسانی شهری استان، بیان کرد: استان سیستان و بلوچستان با برخورداری از ۵۵ شهر، دارای یکی از گستردهترین شبکههای آبرسانی کشور است و ارائه خدمات پایدار به شهروندان در چنین گسترهای نیازمند توسعه مستمر زیرساختها و اجرای پروژههای متعدد عمرانی است.
وی افزود: در حال حاضر طول شبکه توزیع آب شهری در استان به بیش از ۵ هزار و ۲۴۴ کیلومتر میرسد و هر ساله بر اساس نیازهای جمعیتی، توسعه شهرها و برنامههای عمرانی، طرحهای اصلاح و توسعه شبکه در دستور کار شرکت آبوفاضلاب قرار میگیرد.
مدیر دفتر بهرهبرداری و توسعه شبکه توزیع و کاهش آب بدون درآمد شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان ادامه داد: در سال گذشته و در چارچوب سند اجرایی توسعه استان، با پیگیریهای انجام شده و همراهی مجموعه مدیریت استان، اعتبارات قابلتوجهی برای توسعه زیرساختهای آبرسانی اختصاص یافت.
وی بیان کرد: علاوه بر اعتبارات عمرانی مصوب، شرکت آبوفاضلاب نیز از محل منابع داخلی و سرمایهای خود اعتبارات قابلتوجهی را به این بخش اختصاص داد تا روند اجرای پروژهها با سرعت بیشتری دنبال شود.
کرد خاطرنشان کرد: حاصل این اقدامات اجرای بیش از ۱۷۰ کیلومتر توسعه شبکه آب شهری و حدود ۷۰ کیلومتر اصلاح شبکه در نقاط مختلف استان بود که نقش مهمی در افزایش پایداری خدمات و بهبود وضعیت توزیع آب ایفا کرده است.
وی درباره منابع تأمین آب شهرهای استان گفت: شرایط تأمین آب در مناطق مختلف سیستان و بلوچستان متفاوت است و هر منطقه متناسب با ظرفیتهای موجود از منابع مشخصی استفاده میکند.
مدیر دفتر بهرهبرداری و توسعه شبکه توزیع و کاهش آب بدون درآمد شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان افزود: در شمال استان تأمین آب شهرها عمدتاً از طریق چاهنیمهها انجام میشود، در شهر زاهدان علاوه بر منابع سطحی از چاههای موجود نیز استفاده میشود، در مناطق مرکزی استان تأمین آب بر پایه منابع زیرزمینی و چاهها صورت میگیرد و در جنوب استان نیز بخشی از آب موردنیاز از طریق آبشیرینکنها تأمین میشود.
علت تنش آبی در برخی شهرهای استان
وی ادامه داد: خشکسالیهای متوالی و کاهش منابع آبی موجب شده است که هر ساله برخی از شهرهای استان با تنش آبی مواجه شوند و شرکت آبوفاضلاب ناچار باشد با مدیریت منابع موجود، شرایط تأمین آب را کنترل کند.
کرد با اشاره به فرسودگی بخشی از شبکههای توزیع آب اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۱۶ درصد آب تولیدی استان به دلیل فرسودگی شبکهها، نشت و مشکلات زیرساختی هدر میرود.
وی افزود: برای رفع کامل این مشکل نیازمند اصلاح گسترده شبکههای فرسوده هستیم، اما حجم بالای شبکههای قدیمی و محدودیت اعتبارات استانی موجب شده امکان بازسازی کامل آنها در کوتاهمدت فراهم نباشد.
مدیر دفتر بهرهبرداری و توسعه شبکه توزیع و کاهش آب بدون درآمد شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان تصریح کرد: برآوردها نشان میدهد بیش از یک هزار و ۳۰۰ کیلومتر از شبکههای آبرسانی استان نیازمند اصلاح و بازسازی است که اجرای آن نیازمند تأمین منابع مالی قابلتوجهی خواهد بود.
وی ادامه داد: در همین راستا با حمایت وزارت نیرو، شرکت مهندسی آبوفاضلاب کشور و پیگیریهای استاندار سیستان و بلوچستان، تلاشهایی برای جذب اعتبارات ملی آغاز شده تا بخشی از شبکههای فرسوده استان بازسازی شوند.
کرد در بخش دیگری از سخنان خود به پروژههای بزرگ آبرسانی استان اشاره کرد و گفت: در حال حاضر چهار پروژه مهم و راهبردی آبرسانی در استان فعال است که هر یک نقش مهمی در تأمین آب پایدار مناطق مختلف دارند.
وی افزود: پروژه آبرسانی به شهرهای زابل با پیشرفت فیزیکی بیش از ۹۸ درصد در مراحل پایانی قرار دارد و بخش عمده عملیات اجرایی آن به پایان رسیده است.
مدیر دفتر بهرهبرداری و توسعه شبکه توزیع و کاهش آب ادامه داد: همچنین پروژه آبرسانی به شهر جدید تیس نیز در سال گذشته وارد مرحله بهرهبرداری شد و فاز نخست آن باوجود شرایط خاص کشور و محدودیتهای موجود به بهرهبرداری رسید.
پیشرفت پروژه آبرسانی جنوب سیستان و بلوچستان
وی بیان کرد: پروژه آبرسانی به منطقه چابهار نیز با پیشرفت فیزیکی حدود ۴۰ درصد در حال اجرا است و عملیات اجرایی آن مطابق برنامه زمانبندی دنبال میشود.
کرد خاطرنشان کرد: علاوه بر این طرحها، پروژههای متعددی در حوزه اصلاح شبکه، توسعه زیرساختها و تأمین خدمات آب برای طرحهای نهضت ملی مسکن در سطح استان در حال اجرا است.
وی با اشاره به وضعیت مصرف آب در شهر زاهدان گفت: یکی از مهمترین چالشهای فعلی استان، مدیریت مصرف در شهر زاهدان است.
معاون خدمات مشترکان و درآمد شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان افزود: میزان نیاز آبی شهر زاهدان بیش از ظرفیت فعلی تأمین آب است و همین مسئله موجب میشود در برخی ساعات شبانهروز شهروندان با افت فشار آب مواجه شوند.
وی ادامه داد: در حال حاضر تلاش میشود با مدیریت فشار شبکه، توزیع آب بهصورت متعادل در سطح شهر انجام شود تا همه مناطق بتوانند از آب موجود بهرهمند شوند.
کرد اظهار کرد: اگرچه مدیریت شبکه نقش مهمی در کاهش مشکلات دارد، اما عبور از شرایط تنش آبی بدون مشارکت مردم امکانپذیر نیست.
وی با تأکید بر اهمیت صرفهجویی در مصرف آب گفت: یکی از مؤثرترین راهکارهای عبور از تنش آبی، اصلاح الگوی مصرف توسط شهروندان است.
مدیر دفتر بهرهبرداری و توسعه شبکه توزیع و کاهش آب بدون درآمد شرکت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان افزود: هر دقیقهای که یک شیر آب بیدلیل باز بماند، حدود ۱۵ لیتر آب هدر میرود و در مقابل، هر دقیقه صرفهجویی میتواند به تأمین آب سایر مشترکان کمک کند.
وی ادامه داد: استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف یکی از سادهترین و مؤثرترین روشهای مدیریت مصرف آب است.
کرد بیان کرد: این تجهیزات میتوانند میزان مصرف آب را از حدود ۱۵ لیتر در دقیقه به حدود ۷ لیتر در دقیقه کاهش دهند، بدون آنکه شهروندان کاهش محسوسی در فشار یا کیفیت استفاده از آب احساس کنند.
صرفهجویی شهروندان کلید عبور از تنش آبی
وی با اشاره به مصرف آب در سرویسهای بهداشتی گفت: هر بار استفاده از سیفون سرویس بهداشتی بین ۷ تا ۱۵ لیتر آب مصرف میکند و شهروندان میتوانند با استفاده از روشهای ساده، میزان مصرف را کاهش دهند.
مدیر دفتر بهرهبرداری و توسعه شبکه توزیع و کاهش آب بدون درآمد استان افزود: قراردادن بطریهای پر از آب در مخزن فلاشتانک یکی از روشهای کمهزینه و مؤثر برای کاهش حجم آب مصرفی در هر بار استفاده است.
وی درباره مصرف آب در حمام نیز اظهار کرد: به طور متوسط در هر دقیقه استحمام حدود ۲۰ لیتر آب مصرف میشود و کاهش تنها یک دقیقه از زمان استحمام میتواند صرفهجویی قابلتوجهی ایجاد کند.
کرد ادامه داد: اگر هر شهروند تنها ۲۰ لیتر در روز مصرف خود را کاهش دهد، مجموع این صرفهجویی در شهر زاهدان میتواند معادل حدود ۲۰۰ لیتر بر ثانیه به شبکه آبرسانی کمک کند.
وی تصریح کرد: این میزان صرفهجویی میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش تنش آبی، افزایش پایداری شبکه و بهبود وضعیت تأمین آب در مناطق مختلف شهر داشته باشد.
مدیر دفتر بهرهبرداری و توسعه شبکه توزیع و کاهش آب بدون درآمد در پایان تأکید کرد: توسعه زیرساختها، اصلاح شبکههای فرسوده و اجرای پروژههای جدید آبرسانی در دستور کار شرکت قرار دارد، اما موفقیت این برنامهها در گرو همراهی مردم و رعایت الگوی صحیح مصرف آب است.
وی افزود: هر اقدام کوچک در زمینه صرفهجویی میتواند آثار بزرگی در پایداری منابع آبی استان داشته باشد و کمک کند تا شهرهای سیستان و بلوچستان با کمترین مشکل از فصل گرم سال عبور کنند.
بررسی وضعیت آبوفاضلاب سیستان و بلوچستان نشان میدهد که باوجود محدودیتهای منابع آبی، گستردگی جغرافیایی استان و حجم بالای نیازهای زیرساختی، روند توسعه خدمات در سالهای اخیر شتاب قابلتوجهی گرفته است. اجرای پروژههای بزرگ آبرسانی در شمال و جنوب استان، توسعه شبکههای فاضلاب، بهرهبرداری از ظرفیت پساب، افزایش توان تولید آب شیرین و برنامهریزی برای استفاده از منابع جدید، نشاندهنده تلاش گسترده برای کاهش فاصله میان نیازهای موجود و ظرفیتهای خدماترسانی است.
بااینحال، پایداری این مسیر نیازمند تداوم حمایتهای ملی، تأمین اعتبارات لازم، تسریع در اجرای طرحهای کلان و مشارکت جدی مردم در مدیریت مصرف است. آینده آبی سیستان و بلوچستان تنها با اجرای پروژهها تضمین نمیشود؛ بلکه همافزایی میان دولت، نهادهای اجرایی، سرمایهگذاران و شهروندان است که میتواند زمینه عبور از تنشهای آبی و دستیابی به توسعه پایدار را در این استان راهبردی فراهم کند.
انتهای خبر/
