معصومه حیدری در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» ضمن گرامیداشت هفته دفاع مقدس بیان کرد: دفاع مقدس را نباید تنها در قاب عملیاتهای نظامی و میدانهای نبرد دید؛ بخش مهمی از این دوران در زندگی مردم، خانوادهها، مدارس، مساجد و محلهها شکل گرفت. همین حضور گسترده مردم باعث شد دفاع از کشور به یک تجربه اجتماعی و فرهنگی تبدیل شود.
وی افزود: یکی از مهمترین ویژگیهای فرهنگی آن دوران، تقویت روحیه مسئولیتپذیری بود. مردم در شرایط دشوار، هرکدام به اندازه توان خود در کنار یکدیگر قرار گرفتند و همین همراهی، سرمایهای اجتماعی ایجاد کرد که آثار آن در خاطرات، روایتها و فرهنگ عمومی جامعه باقی مانده است.
روایت دفاع مقدس برای نسل امروز
این کارشناس فرهنگی با تأکید بر اهمیت شیوه روایت دفاع مقدس برای نسل جوان بیان کرد: نسل امروز با نسل دوران جنگ تفاوتهای جدی دارد؛ بنابراین نمیتوان انتظار داشت همان شیوههای روایت گذشته، همان تأثیر را بر جوان امروز داشته باشد. باید زبان روایت را متناسب با نیاز و تجربه نسل جدید تغییر داد، بدون آنکه اصل واقعیتهای تاریخی تحریف شود.
وی ادامه داد: استفاده از خاطرات رزمندگان، روایت خانواده شهدا، اسناد تاریخی، تولیدات هنری، فیلم، مستند، پادکست و محتوای کوتاه در فضای مجازی میتواند ارتباط نسل جدید با این بخش از تاریخ را تقویت کند. جوان امروز باید بتواند دفاع مقدس را نه فقط در قالب یک مناسبت تقویمی، بلکه بهعنوان بخشی از تاریخ اجتماعی کشور بشناسد.
خانوادهها؛ حلقه انتقال فرهنگ ایثار
این کارشناس فرهنگی خانوادهها را یکی از مهمترین حلقههای انتقال فرهنگ دفاع مقدس دانست و گفت: بسیاری از روایتهای ارزشمند این دوران در حافظه خانوادهها قرار دارد. خاطرات پدران، مادران، همسران و فرزندان رزمندگان و شهدا، بخشی از تاریخ شفاهی جامعه است که اگر ثبت و روایت نشود، ممکن است با گذشت زمان از دست برود.
وی تصریح کرد: لازم است زمینهای فراهم شود تا خانوادهها بتوانند خاطرات خود را با زبان ساده و واقعی برای نسل جوان بازگو کنند. گاهی یک خاطره کوتاه از زندگی یک رزمنده، بیش از دهها متن رسمی میتواند یک مفهوم فرهنگی مانند فداکاری، صبر یا مسئولیتپذیری را به نوجوان منتقل کند.
دفاع مقدس و سرمایه اجتماعی
این کارشناس فرهنگی با اشاره به نقش همبستگی اجتماعی در دوران دفاع مقدس خاطرنشان کرد: یکی از درسهای مهم آن دوره، اهمیت کنار هم قرار گرفتن مردم در شرایط دشوار است. مشارکت اقشار مختلف، کمکهای مردمی و حضور خانوادهها نشان داد که سرمایه اجتماعی در زمان بحران میتواند به یک پشتوانه مهم برای جامعه تبدیل شود.
وی افزود: امروز نیز جامعه در برابر مسائل مختلف، بیش از هر زمان دیگری به گفتوگو، همدلی و مسئولیتپذیری اجتماعی نیاز دارد. البته انتقال این مفاهیم نباید شعاری باشد؛ بلکه باید با روایتهای واقعی، مستند و قابل لمس همراه شود.
از خاطره تا فرهنگ ماندگار
این کارشناس فرهنگی در پایان گفت: اگر قرار است دفاع مقدس برای نسلهای آینده زنده بماند، باید از مرحله بزرگداشت صرف عبور کنیم و به مرحله روایتگری دقیق، مستند و خلاقانه برسیم. حفظ یاد شهدا و رزمندگان زمانی ماندگارتر خواهد بود که این خاطرات در قالبهای مختلف فرهنگی و هنری به نسلهای جدید منتقل شود.
وی تأکید کرد: دفاع مقدس بخشی از حافظه تاریخی ایران است و هر نسلی میتواند از زاویهای تازه آن را بشناسد. مهم این است که روایت این دوران بر پایه واقعیت، احترام به مخاطب و توجه به نیازهای فرهنگی نسل امروز شکل بگیرد تا این میراث تاریخی، از یک خاطره دور به یک تجربه قابل فهم برای نسل جدید تبدیل شود.
انتهای خبر/
