محمود حیدری در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «خبر نیمروز»، بیان کرد: توزیع نابرابر زیرساخت‌های فناوری و ابزارهای یادگیری نوین در نظام تعلیم و تربیت، مرزهای نامرئی میان طبقات اجتماعی ترسیم کرده است. شکاف دیجیتال و دسترسی نامتوازن به دانش، نه تنها فرآیند آموزش را دوقطبی کرده، بلکه به بستری برای بازتولید ساختاری نابرابری‌های فرهنگی و علمی تبدیل شده است؛ واقعیتی تلخ که فرصت‌های برابر برای صعود طبقاتی را به یغما برده و لزوم بازنگری فوری در سیاست‌های عدالت‌محور آموزشی را برای جلوگیری از شکاف طبقاتیِ معرفتی، بیش از پیش نمایان می‌سازد.
وی با اشاره به ماهیت شکاف دیجیتال افزود: هنگامی که سازوکار توزیع منابع، اینترنت پرسرعت و تجهیزات کمک‌آموزشی بر مدار انحصار و توان مالی خانواده‌ها می‌چرخد، نخستین تاوان آن شکل‌گیری طبقه جدیدی از محرومان آموزشی است. نابرابری در دسترسی به محتوای دیجیتال که بدون پیوست‌های حمایتی پیش رود، فقر فرهنگی را نه به‌عنوان یک پدیده گذرا، بلکه به‌مثابه واقعیتی ساختاری تثبیت می‌کند. در چنین بستری، دانش‌آموزان مناطق کم‌برخوردار، خود را پشت دیواری از سرعتِ پایینِ رشد و ناتوانی در همگامی با تحولات علمی جهان می‌یابند.
این کارشناس اجتماعی با تبیین ابعاد فقر فرهنگی در عصر دیجیتال تصریح کرد: آسیب‌های شکاف آموزشی هرگز در فقدان تبلت یا گوشی هوشمند خلاصه نمی‌شود، بلکه خطرناک‌ترین پیامد آن، تولد چرخه‌ای است که در آن فقر آگاهی و گسست مهارتی تداوم می‌یابد. هنگامی که کودکی در فقر مطلق از سرانه‌های آموزشی استاندارد، محیط‌های یادگیری تعاملی و ابزارهای خلاقیت بالنده می‌شود، اساساً فرصتی برای کشف استعداد و ارتقای سرمایه فرهنگی پیدا نمی‌کند. این بن‌بست معرفتی به بازتولید ناتوانی در رقابت‌های شغلی و تعمیق احساس بی‌پناهی در برابر چالش‌های مدرن منجر می‌گردد.
حیدری در ادامه گفت: خانواده‌ای که تمام توان روزمره خود را صرف نبرد فرسایشی برای تأمین هزینه‌های جاری می‌کند، مجالی برای آموزش سواد دیجیتال، خرید اشتراک‌های آموزشی یا هدایت تحصیلی فرزندان ندارد. در این خلأ پرورشی، الگوهای کاذب و فرهنگ عامه‌پسندِ سطحی، جایگزین نهادهای رسمی جامعه‌پذیری می‌شوند و انباشت این محرومیت، نوعی فرهنگ تسلیم، انفعال و ناامیدی اجتماعی را میان جوانان تثبیت می‌کند. این فرآیند، فقر شناختی را درست مانند ارثیه‌ای ناخواسته از پدران و مادران به فرزندان منتقل می‌سازد.
وی در پایان با انتقاد از رویکردهای سطحی و مقطعی دستگاه‌های اجرایی افزود: اهدای تعداد محدودی تبلت یا برگزاری کلاس‌های گذری، پاک کردن صورت مسئله است و ریشه بحران را هدف قرار نمی‌دهد. مهار این ناهنجاری ساختاری نیازمند اصلاح بنیادین نظام آمایش آموزشی، توسعه عدالت محور زیرساخت‌های ارتباطی در سراسر کشور و تزریق اولویت دار سواد رسانه‌ای به بافت‌های محروم است. توانمندسازی پایدار، مهارت آموزی اشتغال محور بر پایه فناوری و احیای کرامت علمی فرزندان این سرزمین، تنها مسیر روشن برای قطع زنجیره شوم فقر فرهنگی و بازگشت تعادل به نظام اجتماعی به شمار می‌رود.
انتهای خبر/
