شهرستان نیمروز، نگین کویر با ظرفیت‌های خاموش
شهرستان نیمروز، نگین کویر با ظرفیت‌های خاموش
شهرستان نیمروز، منطقه‌ای با پتانسیل‌ها و چالش‌های منحصربه‌فرد است. این شهرستان با مرکزیت شهر ادیمی، نمادی از استقامت در برابر شرایط سخت اقلیمی منطقه سیستان است.
موقعیت ژئوپلیتیکی این شهرستان، به ویژه هم‌مرز بودن با کشور همسایه، بر اهمیت آن افزوده است.شهرستان نیمروز یکی از شهرستان های استان سیستان و بلوچستان به مرکزیت شهر ادیمی می باشد. که از شمال به کشور افغانستان، از غرب به استان خراسان جنوبی، از جنوب به شهرستان زاهدان و از شرق به شهرستان های زهک، زابل، هیرمند و هامون و از محدود می شود.

اقلیم و شرایط محیطی
اقلیم شهرستان نیمروز به شدت تحت تأثیر موقعیت جغرافیایی در منطقه سیستان و نزدیکی به کویر لوت قرار دارد. این ویژگی‌ها منجر به شکل‌گیری یک نظام آب و هوایی خاص شده است که هم چالش‌برانگیز و هم محرک برخی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد منطقه است.

آب‌ و هوای شهرستان نیمروز بسیار گرم و خشک بیابانی با تابستان‌های طولانی است. گرم‌ترین ماه سال تیرماه و سردترین ماه سال نیز دی ماه است. وجود بادهای ۱۲۰ روزه بادبلبلانی، بادسورو، بادسوار، بادبورزالک، بادپنجکه، باد هفتم و گاو کشی شرایط اقلیمی خاص، پوشش گیاهی و جانوری و مناظر بدیعی را بوجود آوردند.

این بادهای معروف، علاوه بر ایجاد مناظر طبیعی زیبا و خاص، مستقیماً بر کشاورزی منطقه، میزان فرسایش خاک و نیاز آبی محصولات تأثیر می‌گذارند. مدیریت منابع آب در چنین شرایطی حیاتی است.

با وجود شرایط سخت اقلیمی و چالش‌های مربوط به کم‌آبی، کشاورزی همچنان یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد شهرستان نیمروز محسوب می‌شود. فعالیت‌های زراعی در این منطقه اغلب با تکیه بر روش‌های سنتی انجام می‌پذیرد، اما ظرفیت کشت محصولات خاصی در آن وجود دارد.

در شهرستان نیمروز فعالیت‌های زراعی به صورت سنتی انجام می‌شود ولی با توجه به حوزه‌های دیگر، فعالیت زراعی نیز رونق خوبی دارد. در این شهرستان کشت کلزا، زعفران و حبوبات به میزان زیادی انجام می شود. حبوبات تولید شده در این شهرستان شامل نخود، عدس، ماش و لوبیا چشم بلبلی است.

کشت محصولات باغی و صیفی‌کاری
یکی از نکات قابل توجه در مورد کشاورزی نیمروز، توانایی تولید محصولات باغی در فصول خاص، حتی با وجود محدودیت‌های آبی است. این امر نشان‌دهنده دانش بومی کشاورزان در مدیریت منابع آب موجود است.

فعالیت های باغی این شهرستان در فصل های پر آب محدود به تولید هندوانه، خربزه و صیفی جات است. با اینکه شهرستان دچار کم آبی است؛ هندوانه و خربزه در شهرستان نیمروز بسیار زیاد تولید می شود.

گیاهان دارویی و کشاورزی گلخانه‌ای
تنوع اقلیمی، هرچند محدود، فرصت کشت گیاهان دارویی را فراهم کرده است. همچنین، توسعه روش‌های نوین مانند گلخانه‌داری، امکان تولید سبزیجات پرمصرف را در طول سال تسهیل کرده است.

از جمله گیاهان دارویی این شهرستان نیز می توان به نعناع فلفلی و زیره سبز اشاره کرد. در شهرستان نیمروز گلخانه های تولید صیفی جاتی نظیر خیار، گوجه فرنگی و بادمجان نیز دایر است

ظرفیت‌های بی‌نظیری نیمروز در حوزه کشاورزی
امیر سارانی رئیس جهاد کشاورزی نیمروز در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصر هامون»، بیان کرد: ظرفیت‌های کشاورزی شهرستان نیمروز با مساحتی بالغ بر ۹ هزار و ۷۳۰ کیلومترمربع، ۵ درصد مساحت حوزه سیستان را شامل شده و یکی از مهم‌ترین شهرستان‌های شمال استان سیستان و بلوچستان محسوب می‌شود و این شهرستان باوجود ۲۰ سال خشکسالی، همچنان ظرفیت‌های بی‌نظیری در حوزه کشاورزی، باغات پسته و خرما، مرغداری و گلخانه‌ها دارد.

وی تصریح کرد: صندوق‌های خرد زنان روستایی برای افزایش اشتغال بانوان در صنایع تبدیلی، کشاورزی و صنایع‌دستی و توسعه گلخانه‌ها به‌عنوان راهکاری کم آب‌بر، با ۵۲۰ واحد فعال در ۲۰ هکتار از اراضی شهرستان نیمروز ایجاد شده است.

سارانی اظهار کرد: شهرستان نیمروز در حال برنامه‌ریزی برای صادرات محصولات گلخانه‌ای و طیور به افغانستان، کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و روسیه است.

وی خاطرنشان کرد: تخصیص یارانه بیشتر برای نهاده‌های دامی و تداوم پرداخت خسارت خشکسالی برای مردم سیستان پیگیری حق‌آبه سیستان از کشور افغانستان جهت تأمین آب موردنیاز کشاورزی درخواست‌های جهاد کشاورزی از دولت است.

نقش مهم نیمروز در توسعه شرق

محمود بامری فرماندار نیمروز در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصر هامون»، بیان کرد: شهرستان نیمروز به‌عنوان وسیع‌ترین شهرستان منطقه سیستان، دارای ظرفیت‌های کم‌نظیر در معادن، انرژی‌های نو، صنایع‌دستی، مرزنشینی و موقعیت راهبردی مرزی است و نقش مهمی در توسعه شرق کشور ایفا می‌کند.

وی افزود: مطالبات مردمی در حوزه‌هایی همچون اشتغال پایدار، بهبود زیرساخت‌ها، خدمات معیشتی، راه‌های ارتباطی و کیفیت خدمات عمومی، همچنان از دغدغه‌های اصلی شهروندان این شهرستان به شمار می‌رود.

بامری با اشاره بر پتانسیل غنی منطقه در حوزه انرژی‌های پاک،تصریح کرد:  پروژه‌های جدید ۱۰۰ مگاواتی و ۶۲۰ مگاواتی انرژی بادی و همچنین پروژه‌های خورشیدی خانگی و مزارع خورشیدی در حال اجراست و نیمروز ظرفیت تولید تا ۲ هزار مگاوات انرژی تجدیدپذیر را دارد.

وی با اشاره به ظرفیت بالای انرژی‌های بادی و خورشیدی عنوان کرد: نیروگاه بادی ۵۰ مگاواتی شهرستان رکورد بی‌نظیری در راندمان تولید برق ثبت کرده و حتی بیش از ظرفیت اسمی تولید داشته است که در سطح جهانی کم‌نظیر است.

چشم‌انداز توسعه
شهرستان نیمروز، با توجه به مرز طولانی با افغانستان و شرایط اقلیمی متغیر، منطقه‌ای است که توسعه آن نیازمند رویکردهای مدیریتی هوشمندانه است. در حالی که کشاورزی سنتی پایه تولیدات محصولات استراتژیکی مانند حبوبات و محصولات گلخانه‌ای را تشکیل می‌دهد، پتانسیل‌های نهفته در این منطقه، به ویژه در حوزه مدیریت منابع آب و توسعه کشت‌های مقاوم به خشکی، مسیر توسعه آینده را روشن می‌سازد.

تمرکز بر روی بهینه‌سازی روش‌های زراعی و استفاده از فناوری‌های نوین در کنار حفظ دانش بومی منطقه، کلید موفقیت در توسعه پایدار این شهرستان خواهد بود.

انتهای خبر/